Lục Hòa – Cách sống an bình giữa chốn nhân gian

Đời sống là một sự tương giao giữa người với người, cũng như giữa con người và tự nhiên. Trong giáo lý nhà Phật có câu: “Phật pháp bất ly thế gian giác”.

Bởi lẽ đức Phật được sinh ra như bao người, ngài thành đạo ngay thế gian này, và dạy cho nhân loại phương pháp thoát khổ, có được bình an và hạnh phúc ngay trong cuộc đời này. Trong muôn ngàn lời giáo huấn mà đức Phật để lại, Lục Hòa được xem là một trong những pháp hành vô cùng quan trọng, mang lại sự an bình vững chắc cho từng cá nhân cũng như đoàn thể, để có được sự vững mạnh, ổn định và phát triển lâu dài. Pháp Lục Hòa không chỉ dành cho các bậc xuất gia ứng dụng thực hành trong đời sống Tăng đoàn, mà đó còn là cách “sống đẹp” dành cho tất cả mọi người, nếu chúng ta khéo léo ứng dụng pháp Lục Hòa trong mọi tổ chức từ gia đình, công sở, phạm vi quốc gia cho đến toàn nhân loại.

Lục Hòa, nói đầy đủ hơn là Lục Hòa Kính, sáu nguyên tắc chung sống của cộng đồng:

Thân hòa đồng trú

Khẩu hòa vô tranh

Ý hòa đồng duyệt

Lợi hòa đồng quân

Giới hòa đồng tu

Kiến hòa đồng giải

Lợi hòa đồng quân trong một tập thể cần được thực hành bằng cả trái tim và khối óc.

Lợi hòa đồng quân trong một tập thể cần được thực hành bằng cả trái tim và khối óc.

Điều kiện tiên quyết thứ tư để có được một sự vững chãi trong đời sống của tập thể là đạo đức, trong nhà Phật dùng từ “giới hạnh”. Trong đời sống tòng lâm, giới luật là hàng rào bảo vệ người xuất gia và Tăng đoàn, ngăn chặn những điều tội lỗi, phi pháp, đảm bảo sự thanh tịnh và hòa hợp. Ngoài thế gian, nội quy của một tổ chức cũng chính là yếu tố quan trọng để ngăn trừ những điều không tốt, đảm bảo mọi thành viên đi về nề nếp, khuôn khổ. Nội quy, giới luật hay đạo đức không cần mang tinh thần khách quan, nhu nhuyến và linh hoạt. Hàng rào là để bảo vệ chủ nhân của ngôi nhà chứ không phải để nhốt người ta trong đó. Cũng vậy, giới luật là để bảo vệ đời sống thanh tịnh và giúp ta được an lạc, hạnh phúc, không phải là những điều ràng buộc làm cho người hành trì cảm thấy khổ sở, gò bó, ngột ngạt. Đó chính là tinh thần “giới hòa đồng tu”.

Trước những khó khăn, khi có những vấn đề cần giải quyết chung, lúc này kiến hòa đồng giải là điều mà mỗi thành viên trong tổ chức hay Tăng đoàn cần phải lưu tâm. Đương nhiên, trong sở học, sở hành, tư duy của mỗi người có những điều khác biệt, cũng như trong một tổ chức hay công ty sẽ có những thành viên có những ý tưởng táo bạo, phá cách. Nhưng về nền tảng kiến thức phải là như nhau, cách nhìn và giải quyết vấn đề cần có sự hợp lý nhất định. Biết mở lòng mình để chia sẻ những kiến thức học được, cùng nhau bàn bạc và phân tích những điều chưa rõ ràng, sẵn sàng lắng nghe ý kiến của người khác… Nếu chúng ta làm được điều đó thì mọi người sẽ ngày càng hòa thuận.

Lợi hòa đồng quân trong một tập thể cần được thực hành bằng cả trái tim và khối óc. Về hình thức, những tổ chức ngoài xã hội khó có thể thực hiện được điều này. Nhu cầu của con người là vô hạn mà khả năng thì có hạn, nếu không khéo cân bằng giữa các giá trị, không có sự cân nhắc giữa việc cống hiến và khen thưởng, thì đó là sẽ là mầm mống đưa đến bất công, và ở đâu có bất công ở đó sẽ có đấu tranh, bằng hình thức này hay hình thức khác. Cách xử lý trong Tăng đoàn xưa nay là “quân Tăng”, nghĩa là sự phân chia đồng đều về mặt vật chất cho Tăng chúng. Nhưng thật sự, chúng ta phải hiểu rằng trong đại chúng sẽ có những người già yếu, những người hạ lạp cao, người bệnh, người có nhu cầu về học hành, người phải chăm lo những việc lớn nhỏ khác nhau trong đại chúng… Do đó, sự minh bạch là cần thiết, nhưng sự thấu hiểu, chia sẻ, yêu thương và biết tôn trọng lẫn nhau sẽ là những yếu tố cần và đủ để mọi người có thể giúp đỡ cho nhau một cách hợp lý, phân chia nhu phẩm hợp lý trong tinh thần thanh tịnh và hòa hợp.

Lục hòa hay sáu nguyên tắc chung sống hòa hợp và an lạc là kim chỉ nam cho tất cả đoàn thể không phân biệt Tăng đoàn hay thế gian. Hai yếu tố quan trọng khiến cho Lục Hòa trở nên vững mạnh chính là từ bi và trí tuệ. Thiếu hai điều này, Lục hòa chỉ còn là hình thức, thiếu đi nội dung. Ai trong chúng ta cũng phải tồn tại trong một tổng thể giữa mình và người, biết sống và sống đẹp là đem lại hạnh phúc cho bản thân và tha nhân. Chúng ta khéo léo ứng dụng Lục hòa vào đời sống tu tập đó là cùng hỗ trợ các bậc đồng Phạn hạnh trên bước đường giải thoát.

Tìm kiếm