Khái niệm Pháp trong Phật giáo

Thuật ngữ Pháp cũng được kết hợp với thuật ngữ Vinaya (luật), và hình thành nên cụm từ Pháp-Luật (Dhamma-Vinaya), chỉ cho giáo pháp và những giới luật được đức Phật thuyết giảng và chế định cho những đệ tử của Ngài thực hành theo.

 > Phật pháp là gì?

Trong Phật giáo, trước hết, Pháp (Dhamma/Dharma) là chỉ cho giáo pháp của đức Phật (Buddha Dhamma), hay những lời dạy của đức Phật (Buddhavacana). Thuật ngữ Pháp cũng được kết hợp với thuật ngữ Vinaya (luật), và hình thành nên cụm từ Pháp-Luật (Dhamma-Vinaya), chỉ cho giáo pháp và những giới luật được đức Phật thuyết giảng và chế định cho những đệ tử của Ngài thực hành theo.

Nhưng khái niệm Pháp trong Phật giáo không chỉ giới hạn nơi phạm vi ấy, mà còn có những hàm nghĩa rộng hơn, ngay ở nơi Phật giáo thời kỳ đầu. Trong kinh Thánh Cầu (Ariyapariyesanasuttam, Trung Bộ), Pháp được xem như định luật Duyên khởi. Một đoạn trong kinh Thánh Cầu viết: “Pháp này do Ta chứng được, thật là sâu kín, khó thấy, khó chứng, tịch tịnh, cao thượng, siêu lý luận, vi diệu, chỉ người trí mới hiểu thấu. Còn quần chúng này thì ưa ái dục, khoái ái dục, ham thích ái dục. Đối với quần chúng ưa ái dục, khoái ái dục, ham thích ái dục, thật khó mà thấy được định lý Idapaccāyata Paticcasamuppada (Y Tánh Duyên Khởi Pháp); sự kiện này thật khó thấy; tức là sự tịnh chỉ tất cả hành, sự trừ bỏ tất cả sanh y, ái diệt, ly tham, đoạn diệt, Niết-bàn.” (HT. Minh Châu dịch).

Trung Quán cũng không chấp nhận quan điểm của Duy Thức tông – xem thức như là một thực thể tồn tại phía sau thế giới hiện tượng.

Trung Quán cũng không chấp nhận quan điểm của Duy Thức tông – xem thức như là một thực thể tồn tại phía sau thế giới hiện tượng.

Quan điểm của Trung Quán Tông (Mādhyamika) về Pháp

Trung Quán xem tất cả các pháp không có thực tính, tức tất cả các pháp đều không tính ở trong bản chất, bởi vì các pháp đều đều do duyên sanh và tương thuộc:

“Nhân duyên sở sanh pháp

Ngã thuyết tức thị không

Diệc danh vi giả danh

Diệc danh trung đạo nghĩa.”

(Các pháp do duyên sanh

Ta nói tức là không

Cũng gọi là giả danh

Cũng gọi nghĩa Trung đạo).

Trung Quán tông bác bỏ quan điểm của Nhất Thiết Hữu bộ cho rằng tất cả các pháp đều thực hữu. Trung Quán cũng không chấp nhận quan điểm của Duy Thức tông – xem thức như là một thực thể tồn tại phía sau thế giới hiện tượng.

Các pháp hiện tượng, như kinh Kim Cang nói, đều như mộng huyễn, như sương, như ánh chớp (Nhất thiết hữu vi pháp/Như mộng huyễn bào ảnh/ Như Lộ diệc như điển/ Ưng tác như thị quán).

>Xem thêm video: Tác hại của lời nói dối:

Tìm kiếm